Een onderzoeksprogramma voor de Green Deal Voedselbossen

Het veronderstelde potentieel aan maatschappelijke en economische waarden van voedselbossen vraagt om een degelijke wetenschappelijke onderbouwing. Bestaande en nieuwe kennis kan dan blijven dienen als basis voor een verantwoorde ontwikkeling van voedselbossen op verschillende schaalniveaus en in verschillende situaties. Hiervoor hebben we vanuit de Green Deal Voedselbossen een onderzoeksprogramma opgesteld. Inzet van dit programma is om bestaande onderzoeksresultaten beschikbaar te maken, matches te maken ten behoeve van het beantwoorden van praktijk vragen en onderzoek te starten om langjarig, gestandaardiseerde resultaten te verkrijgen.

3 hoofdthema’s waar de green deal onderzoeken zich voor inzet:

  • Verduurzamen van het landgebruik en de voedselproductie
  • Versterken van de biodiversiteit
  • In beeld brengen van het sociaal-economisch perspectief

In de praktijk doen we dit door:

  • Inventariseren praktijkervaring en wetenschappelijke kennis (uit binnen- en buitenland) en deze toegankelijk maker voor eenieder (Webportaal)
  • Monitoren van ecologische, economische en sociale indicatoren door o.m. het opzetten en uitrollen van het Nationaal Monitoringsprogramma Voedselbossen.
  • Makelen; incidenteel kortlopende praktijkvragen matchen met (student)onderzoekers
  • Identificeren van kennisleemten in praktijk & wetenschap en stimuleren/aanjagen en mee opzetten van onderzoeksaanvragen om deze kennisleemten te dichten
  • Onderwijs; curricula ontwikkeling (MBO, HBO, WO)

Contact

Jeroen Kruit

Jeroen Kruit
Wageningen Environmental Research

Roos Nijpels

Roos Nijpels
Both ENDS

Opgezet door de Green Deal Voedselbossen:

https://greendealvoedselbossen.nl/nationaal-monitoringsprogramma-voedselbossen/

Nationaal Monitoringsprogramma Voedselbossen

  • Het Nationale Monitorings Programma Voedselbossen gaat over het langjarig gestandaardiseerd monitoren aan voedselbossen die volgens de definitie van de Green Deal Voedselbossen werken. Insteek is om een langdurige (minimaal 5 jaar) monitoring op te zetten om tot een diepgaande datacollectie te komen. Het programma richt zich op ecologische indicatoren (biodiversiteit boven en ondergronds), klimaat (koolstof opslag), sociale indicatoren (bezoekers, vrijwilligers, betaalde banen, gezondheid) en economische indicatoren (input van uren en geld en output van verwaarde productie en nevenactiviteiten). De methode voor de plotkeuze van de opname omhelst een willekeurige selectie en is ontleend aan het vakgebied van de Ecologie. Er wordt samengewerkt met het NIOO, de WUR en de UU (en op termijn e.v.t. anderen) voor de afstemming onderzoek/indicatoren t.g.v. wetenschappelijke basis.
  • De bodemdata worden door het laboratorium Eurofins geanalyseerd. De monitoring van biodiversiteit en CO2 vastlegging wordt door studenten uitgevoerd, waarbij de voedselboseigenaren uitleg krijgen over de methode om dit zelf te kunnen herhalen of om er vrijwilligers/studenten voor in te zetten. De survey voor economische en sociale indicatoren wordt ingevuld door de voedselbos ondernemers/ vrijwilligers zelf en kan aangevuld worden met studentonderzoeken.
  • Er wordt gebruikt gemaakt van bestaande tools voor data-collectie en aggregatie en een passend visualisatie platform, die voor alle data-collectie en visualisatie doeleinden van het NMPV breed ingezet kunnen worden. De eerste survey focust zich op het verzamelen van economische en sociale indicatoren. Het data visualisatie platform zal worden ingezet om reeds verzamelde bodem data daaraan te linken.

Contact: Bastiaan Rooduijn, info@natvise.com

Lees meer

Onderzoeken waar de Green Deal bij betrokken is:

Bodemvorming onder de Voedselbosbouw’ is een publiek private samenwerking (PPS) project in het kader van het topsectoren beleid. In dit project werken onderzoeksinstituten (WENR, NIOO), hogescholen (HAS Den Bosch, AERES hogeschool Dronten), waterschappen (Aa en Maas, de Dommel), Regio Noord-Oost Brabant, Groen Ontwikkelfond Brabant, Provincie Flevoland en Stichting Voedselbosbouw Nederland samen aan onderbouwing van de beloften van voedselbossen. Inzet van dit 4-jarige project is fundamenteel wetenschappelijke verdieping. Een promovendus zal verdiepend onderzoek vormgeven en uitvoeren naar de bodemontwikkeling bij twee voedselbos casus (Schijndel en Eemvallei). Naast bodemontwikkeling is er ook hier expliciet aandacht voor biodiversiteit boven- en ondergronds, klimaat en verdienvermogen. Kern van de uitvoering ligt bij wetenschappers en studenten van universiteiten en hogescholen.

Contact: Jeroen Kruit, jeroen.kruit@wur.nl

https://www.voedseluithetbos.nl

Meet je voedselbosoogst is een samenwerkingsverband van WENR, communicatiebureau de Lynx, The Plant, Landgoed Welna en maatschap Ketelbroek. Inzet is het ontwikkelen van zeer laagdrempelig en gratis toegankelijke (online)meetinstrumenten voor voedselbossen. Iedere voedselboseigenaar kan hiermee binding van CO2, bodemgezondheid, biodiversiteit en economische ontwikkeling meten en vastleggen. De meettool wordt zo laagdrempelig mogelijk vormgegeven zodat zoveel mogelijk mensen kunnen meedoen.

Het project beslaat een jaar en ontwikkelt in die periode zowel de test/meetmethode als de invoertool. De ambitie is een fundament te leggen voor een lang lopend citizens science onderzoek. Naast voedselbossen volgens de Green Deal definitie is de tool ook open voor gebruik door anderen.

Contact: Marieke Karssen, marieke@theplant.nl

Lees meer

Publicaties

Dutch Food Forest: a low-cost monitoring design

Voedselbossen van belang voor biodiversiteit

J.Breidenbach, E.Dijkgraaf, B.Rooduijn, R.Nijpels-Cieremans, A.Strijkstra |  De Levende Natuur | mei 2017

Onderzoek naar natuurwaarden toont verrassend positief resultaat voor voedselbos Ketelbroek.

Dutch Food Forest: a low-cost monitoring design

Voedselbos Ketelbroek: een zegen in de drup? Waterbalans van voedselbos Ketelbroek

L.Siepel, D.Velthuis, W.Zondergeld, W.Schimmel | Van Hall Larenstein Velp | juli 2018

Een ‘watertoets’ voor Waterschap Limburg geeft een indicatie van het belang van voedselbossen voor een betere waterhuishouding.

Dutch Food Forest: a low-cost monitoring design

Dutch Food Forest: a low-cost monitoring design

studenten van Wageningen University | EcoVredeGaard & Wageningen Environmental Research| maart 2018

In dit onderzoek is een methodologie ontwikkeld om de waarden van ecosysteemdiensten van voedselbossen te monitoren. Meet methodes worden besproken voor biodiversiteit, koolstof vastleggen, bodem ontwikkeling en waterkwaliteit. Klik op de titel om het onderzoek te lezen.